Pacte adjoint: stille maar krachtige bescherming bij schenkingen

Een pacte adjoint is een schriftelijk bewijsdocument dat gekoppeld wordt aan een:

• handgift: een schenking door fysieke overdracht van roerende goederen (bv. kunst, juwelen, meubels, een wagen, cashgeld …)
• bankgift: een schenking via overschrijving van geld of effecten van de rekening van de schenker naar die van de begiftigde

In theorie moeten deze schenkingen niet schriftelijk worden vastgelegd. In de praktijk is dat wél sterk aan te raden. Zeker tegenover:

• de fiscus,
• de erfgenamen van de schenker, en
• andere betrokkenen bij het familiaal vermogen.

Als de schenker binnen vijf jaar na de schenking overlijdt, moet de begiftigde erfbelasting betalen op de waarde van de schenking.

Een pacte adjoint kan dan:

• bewijzen dat de schenking meer dan vijf jaar vóór het overlijden plaatsvond, of
• aantonen dat het gaat om eigen gelden van de begiftigde echtgenoot (belangrijk in het huwelijksvermogensrecht).

Belangrijk: Een pacte adjoint doet de schenking niet ontstaan. Die is al gebeurd via handgift of bankgift. Het document dient uitsluitend als bewijs en om voorwaarden vast te leggen.

• Er is geen verplichting om een pacte adjoint te laten registreren en schenkbelasting te betalen.
• Wanneer men vreest dat de schenker binnen vijf jaar zal overlijden, kan registratie net wél nuttig zijn: na betaling van de schenkbelasting is de begiftigde vrijgesteld van erfbelasting op die gift.

Let op: Een schenking van onroerend goed moet altijd via notariële akte gebeuren. Daarvoor kan géén pacte adjoint worden gebruikt.

Een pacte adjoint bevestigt formeel:

• dát de schenking heeft plaatsgevonden,
• onder welke voorwaarden ze is gedaan,
• op wiens naam de gift staat,
• met welk doel de schenking gebeurde.

Het document heeft belangrijke juridische en fiscale gevolgen, vooral bij overlijden, fiscale controle of familiale spanningen.

Met Instaclause kan je als accountant of adviseur:

• de juiste vragen stellen over de bedoeling van de gift,
• het pacte adjoint correct en juridisch actueel opstellen,
• de fiscale risico’s bij gebrek aan documentatie helder uitleggen,
• samen met de klant nadenken over registratie vs. erfbelasting.

Je wordt zo niet enkel de verwerker van cijfers, maar een vertrouwde adviseur bij vermogensplanning en familiale overdracht.

Een pacte adjoint wordt vaak onderschat, omdat het “maar” een bevestiging lijkt van iets dat al gebeurd is. De praktijk laat iets anders zien.

Onderzoekscijfers

• 48% van de accountants factureert dit document afzonderlijk
• Gemiddelde prijs: €200 (range €100 – €500)
• Waarde binnen juridische dienstverlening: €500 – €700 (met voorwaarden en clausules)

Aanbevolen richtprijs

• Richtprijs correcte waarde: ongeveer €500

Waarom is dat verdedigbaar?

• Dit document kan het verschil betekenen tussen: 0% belasting, of tot 80% schenkings- of erfbelasting (tot 55% in Vlaanderen).
• Het voorkomt discussies over vrijgevigheid en voorwaarden.
• Het biedt juridische én familiale zekerheid.

Hoe communiceer je dat naar je klant?

“Een handgift of bankgift lijkt eenvoudig, maar het is belangrijk om die schenking ook correct te documenteren. Een pacte adjoint legt vast dat het om een schenking gaat, onder welke voorwaarden, en voor wie het bedrag bestemd is. Zo voorkom je fiscale risico’s, misverstanden of familiale discussies achteraf.”

De pacte adjoint is een klein document met grote impact. Voor accountants, fiscalisten en juridische adviseurs is het een krachtig instrument om:

• fiscale risico’s te beperken,
• familiale discussies te vermijden,
• en de professionaliteit van hun advies te versterken.

Wil je dieper ingaan op deze regeling, voorbeelden zien en concrete clausules ontdekken? Download gratis onze uitgebreide whitepaper via deze link. Die bundelt praktijkvoorbeelden, checklists en communicatietips voor gesprekken met jouw klanten.