Zekerheid vastleggen: zo stel je een onderhandse pandakte op
Een klant wil groeien en klopt aan bij zijn financier. Die zegt ja - op één voorwaarde. Hij wil zekerheid. Zijn debiteurenportefeuille, of de machines en voorraad in de loods, moeten als onderpand dienen voor het krediet. Kan dat, vraagt je klant. En hoe leg je dat netjes vast?
Dat vastleggen gebeurt met een pandakte. Je komt ze tegen bij bijna elke financieringsafspraak waarin een onderneming iets in onderpand geeft. En sinds kort stel je ze rechtstreeks op in Instaclause - daarover verderop meer.
Wat je met een pandakte vastlegt
Met een pandakte vestig je een pandrecht: een zekerheidsrecht op een goed. De partij die het onderpand geeft, is de pandgever (vaak schuldenaar); de partij die het krijgt, meestal de financier, is de pandhouder. Betaalt de schuldenaar niet, dan mag de pandhouder zich met voorrang op dat goed verhalen.
Voor je klant is dat het scharnierpunt. Zonder zekerheid geen krediet, of krediet tegen een hogere prijs. Een goed opgestelde pandakte maakt de afspraak concreet: welk goed, voor welke schuld, en wat er gebeurt als het misgaat.
Twee soorten onderpand, twee pandakten
Wat een onderneming in onderpand kan geven, verschilt sterk. Daarom werk je met twee varianten:
- Een pandakte voor vorderingen op naam. Denk aan de openstaande facturen op afnemers: de debiteurenportefeuille als zekerheid.
- Een pandakte voor roerende zaken. Machines, inventaris en voorraad - de fysieke activa waar een productie- of handelsbedrijf op draait.
De keuze hangt af van wat er verpand wordt en van de onderliggende overeenkomst. Een productiebedrijf verpandt zijn machines; een dienstverlener met veel debiteuren zijn vorderingen. Soms allebei.
Waarom ‘onderhands’ om een extra stap vraagt
Hier zit het detail dat in de praktijk het vaakst over het hoofd wordt gezien.
Een onderhandse pandakte is een akte die je zelf opmaakt, zonder tussenkomst van een notaris. Handig en snel. Voor een bezitloos pandrecht, waarbij de machines gewoon bij je klant blijven staan of de debiteuren niet worden ingelicht, stelt de wet een vormvereiste: de akte moet authentiek zijn, of als onderhandse akte geregistreerd worden bij de Belastingdienst.
Zonder die registratie komt het bezitloze pandrecht niet tot stand. En dan heeft je klant een handtekening, maar geen zekerheid die stand houdt als het erop aankomt. Precies het scenario dat je wilt vermijden.
Wat er in een pandakte hoort
Een pandakte is pas sterk als ze scherp omschrijft waar het over gaat. Een paar vragen die je akte moet beantwoorden:
- Welke goederen of vorderingen worden verpand nauwkeurig omschreven, inclusief toekomstige vorderingen of voorraad waar dat past?
- Voor welke schuld dient het pand als zekerheid, en tot welk bedrag?
- Wat is de onderliggende overeenkomst waarop de verpanding steunt?
- Welke rechten en verplichtingen hebben pandgever en pandhouder over en weer?
Hoe vager die omschrijving, hoe groter de kans op discussie op het moment dat de zekerheid daadwerkelijk nodig is. Een vage pandakte is een pandakte die je klant in de steek laat als het spannend wordt.
Je kans om er te staan als adviseur
Financieringsvragen komen zelden bij de jurist binnen. Ze komen bij jou. Wie dan meedenkt over de zekerheden - welk onderpand, welke vorm, welke stappen - is meer dan de boekhouder van dienst. Je wordt de partner die de deal mee rondkrijgt.
Daarvoor hoef je zelf geen pandrechtspecialist te zijn, je moet slechts de juiste bouwstenen bij de hand te hebben.
Twee nieuwe pandakten, nu in Instaclause
Goed nieuws: we hebben er twee nieuwe documenten bij.
- Een onderhandse pandakte voor vorderingen op naam.
- Een onderhandse pandakte voor roerende zaken, waaronder machines, inventaris en voorraad.
Je doorloopt een korte vragenlijst en de software begeleidt je stap voor stap, zodat je de juiste keuzes maakt op basis van de onderliggende overeenkomst. Het resultaat is een pandakte die aansluit bij de geldende Nederlandse wet- en regelgeving - opgesteld in minuten in plaats van uren, met minder kans op fouten onderweg.
De clausules komen van onze juristen en houden we actueel, zodat jij je op het advies aan je klant kunt richten in plaats van op het opzoekwerk. Beide pandakten zijn vanaf vandaag beschikbaar.
Vragen over de nieuwe functionaliteit, of wil je zien hoe het werkt voor jouw kantoor? Vraag je persoonlijke demo aan en we lopen samen een pandakte door, van eerste vraag tot afgerond document.


